گذرنامه

موضوع گذرنامه، همچون دیگر آثار او، رنج و تنهایی اقلیت‌های آلمانی‌زبان در حکومت دیکتاتوری چائوشسکو و مصایب زندگی بازماندگان پس از جنگ است؛ همچنین شباهت بسیار زیادی به زندگی مولر دارد. نثر داستان با شعر آمیخته است و از تلمیحات بسیاری در آن استفاده شده است ـ هر یک از رنگ‌ها و نام گل‌ها نوعی تلمیح است ـ و از ویژگی‌های آن می‌توان به جملات کوتاه برای ایجاد ضرب‌آهنگ‌های تند اشاره کرد. ویندیش، شخصیت اول داستان، آسیابانی است که به همراه همسر و دخترش در یکی از روستاهای رومانی زندگی می‌کند، همواره کعبه‌ی آمالش را در آلمان می‌بیند و برای دریافت گذرنامه و نیل به مقصود باید علاوه بر پرداخت رشوه، از خیلی چیزها بگذرد، غافل از آنکه... خطابه‌ی دریافت جایزه‌ی نوبل نویسنده در ضمیمه‌ی کتاب آمده است.